Consortium TBL-Infra · Nationaal Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving
Looptijd: 2026 – 2028 (fase 2 van het TBL-programma)
Subsidiekader: Nationaal Groeifonds · Toekomstbestendige Leefomgeving
Budget deelproject Datagedreven B&O: €10 miljoen subsidie + €12 miljoen cofinanciering
Consortium TBL-Infra: Publieke en private partijen uit de infrasector, o.a. AMS Institute, Gemeente Amsterdam en TNO
Rol WCM: Waarborgen dat ontwikkelde oplossingen uniform en schaalbaar zijn.
Waarom dit project?
De afgelopen decennia is in Nederland veel geïnvesteerd in de aanleg en uitbreiding van het infrastructuurnetwerk. Aan beheer en onderhoud is minder aandacht besteed. Daar betalen we nu de prijs voor: bruggen buigen onder de last van jaren gebruik, kademuren vragen om beoordeling, en de vervangings- en renovatieopgave loopt in de tientallen miljarden. Tegelijk zijn er tekorten aan grondstoffen, vakmensen en middelen.
De traditionele reflex, ‘oud is stuk, dus vervangen’, blijkt in de praktijk vaak niet te kloppen én niet te financieren. Datagedreven beheer en onderhoud biedt een andere route: met slimme meetmethoden, gedeelde data en betere besluitvormingstools blijken veel kunstwerken sterker dan gedacht. Risico’s worden beter voorspelbaar, investeringen beter te spreiden en levensduren beter te benutten.
Het Nationaal Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving (TBL) werkt aan die sprong. World Class Maintenance is in 2026 toegetreden tot het consortium TBL-Infra met als taak om te waarborgen dat ontwikkelde oplossingen uniform en schaalbaar zijn.
Wat doen we?
Het deelproject richt zich op één centrale vraag: hoe maken we van lokale innovaties in datagedreven onderhoud een nationale praktijk? Niet als eenmalige pilots, maar als werkwijze die de hele sector kan overnemen.
Drie lijnen staan centraal:
- Een sectorbrede aanpak voor datagedreven beheer en onderhoud, van data-infrastructuur tot besluitvormingstools.
- Werken op echte locaties met echte assets. Opdrachtgevers nemen eigenaarschap over hun eigen innovaties en committeren zich om resultaten nationaal beschikbaar te maken.
- Overkoepelende werkpakketten. Integratie, uniformiteit en verbinding tussen de proeftuinen, zodat kennis niet in silo’s blijft steken.
De proeftuinsystemen worden zó ontworpen dat ze data kunnen delen én ontvangen. Daardoor kunnen toekomstige asset owners, gemeenten, provincies, Rijkswaterstaat en netbeheerders, eenvoudig aansluiten op wat al is opgebouwd.
Wat is er al?
Fase 1 van het TBL-programma (2023 – eind 2025) heeft het fundament gelegd. Binnen het thema Datagedreven Beheer en Onderhoud zijn onder meer opgeleverd:
- Bruggenfamilies Amsterdam. Door bruggen in te delen in families op basis van constructie, bouwjaar en type dek kunnen dezelfde berekeningen worden hergebruikt. Inmiddels zijn meer dan 600 bruggen geanalyseerd; de methode wordt uitgerold in de provincie Noord-Holland.
- Besluitvormingstool kademuurbeheer. Ondersteunt keuzes tussen herwaardering, renovatie of vervanging, gebaseerd op technische staat, omgeving, verkeer, duurzaamheid en kosten. Een eerste kademuurmodule draait in TNO’s digital planning platform.
- RESI PowerDrill. Een weerstandsboor die onder water houten palen kan inspecteren — tot twee keer sneller dan traditionele technieken, met minder schade aan de paal.
- Slimme sensoren en drones. SmartBrick-sensoren meten vroegtijdig kantelbewegingen van bruggen; drones met LIDAR brengen moeilijk bereikbare kademuren tussen wal en schip in kaart.
- Open Data Infrastructuur (ODI). Een eerste ontwerp voor het neutraal bij elkaar brengen van data uit verschillende bronnen, gebaseerd op FAIR-principes (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable).
- Eén portaal voor de vervangings- en renovatieopgave van bruggen en viaducten, met relevante domeinkennis en innovaties voor de hele keten.
In fase 2 staan opschaling en borging centraal: de opgedane kennis uit proeftuinen breder beschikbaar maken, en verbinding leggen tussen lokale innovaties en de vraagstukken van andere asset owners in Nederland.
De rol van World Class Maintenance
Het waarborgen dat ontwikkelde oplossingen uniform en schaalbaar zijn. WCM verzorgt de projectcoördinatie en procesregie voor het deelproject Datagedreven Beheer en Onderhoud. De inhoudelijke innovaties komen uit de proeftuinen en werkpakketten; WCM is er om die inspanning te stroomlijnen, partijen bij elkaar te houden, en kennis en resultaten te laten doorstromen naar asset owners in de bredere sector.
Die rol sluit aan bij wat WCM al jaren doet in fieldlabs als CAMINO en in de DGAM Community: partijen uit onderzoek, industrie, onderwijs en overheid verbinden rondom datagedreven onderhoud. De schaal van TBL brengt die ervaring nu samen met een nationaal programma.
Binnen het TBL-programma
TBL-Infra is een van drie consortia binnen het Nationaal Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving (naast Gebouwen en Ecosysteem). Het programma werkt aan een emissievrije, circulaire en klimaatbestendige leefomgeving voor 2050, met meer dan 130 partners uit markt, kennisinstellingen en overheid.
Binnen TBL-Infra zijn drie thema’s actief:
- Datagedreven Beheer en Onderhoud — het deelproject waarin WCM de projectcoördinatie verzorgt.
- Levensduurverlenging — nieuwe ontwerpen en werkwijzen om infrastructuur langer operationeel te houden.
- Toekomstbestendig vervangen — materialen, processen en technieken voor circulaire vervanging van bruggen, kademuren en wegen.
Het TBL-deelproject Datagedreven Beheer en Onderhoud werkt in nauwe verbinding met bestaande initiatieven zoals DigiGO en de kennisprogramma’s van Rijkswaterstaat. Het totale TBL-programma wordt gecoördineerd door TKI Bouw en Techniek en loopt van 2023 tot en met 2028.
Partners
Het consortium TBL-Infra bestaat uit publieke opdrachtgevers, aannemers, advies- en ingenieursbureaus, kennisinstellingen en nieuwkomers zoals start-ups en scale-ups. Het consortium heeft een open karakter en verwelkomt ook complementaire deelnemers die in een later stadium willen aansluiten.
Meer weten?
Voor meer informatie over dit deelproject kun je terecht bij Paul van Kempen, operationeel directeur van World Class Maintenance. Mail: pvk@worldclassmaintenance.com.
Meer over het TBL-programma als geheel vind je op toekomstbestendigeleefomgeving.nl. De resultaten van fase 1 zijn gebundeld in de publicatie ‘De sprong is aan ons’, uitgegeven door TKI Bouw en Techniek (april 2026).