In de vorige editie van deze reeks vertelde Jesper Frijns dat hij binnen Fieldlab SICLUS werkt aan tools die de grootverbruikers op bedrijventerreinen inzichtelijk maken. Maar als je eenmaal weet wie de grootverbruikers zijn, wat doe je dan? Volgens Kees Jan ’t Mannetje begint het echte werk pas achter de meter.
Kees Jan is verantwoordelijk voor marktontwikkeling binnen ABB, en dan specifiek op het gebied van business electrification. Hij houdt daarom allerlei ontwikkelingen in de gaten die te maken hebben met energiedistributie en elektrotechnische infrastructuur voor woningen, gebouwen en industrie. Hoewel er een aparte tak is voor middenspanning (infrastructuur van de netbeheerders), gaat het vooral over het laagspanningsgedeelte, en daarbinnen alles van industrie tot stopcontacten in woningen.
Mission to Zero & SICLUS
Daarnaast vertelt Kees Jan over de Mission to Zero van de ABB-fabriek in Ede, en hoe SICLUS daar min of meer uit voortgekomen is: “De kennis wat we dus niet als bedrijf ABB, maar veel meer als productielocatie, als eindgebruiker, hebben opgedaan rond netcongestie, gaf ons het inzicht dat er eigenlijk nog heel veel te bereiken valt om achter de meter te optimaliseren. Met de verdere opkomst van netcongestie, en daarbij eigenlijk het toverwoord energiehubs, hebben we gezegd van er moet ook een soort van tegengeluid gaan komen. Van hoe kan je als ondernemer nog onafhankelijk achter jouw meter gaan optimaliseren om toch te kunnen uitbreiden, groeien en elektrificeren? En hoe kunnen we de kennis en expertise van ABB die we hebben opgedaan bij onze fabriek dan inbrengen? En zo hebben we inderdaad de gesprekken gehad en is uiteindelijk SICLUS opgestart.”
Energiehubs kunnen in sommige gevallen zeker uitkomst bieden, maar Kees Jan vindt het belangrijk dat er voldoende aandacht is voor het bredere handelingsperspectief: “Dat je niet altijd hoeft te wachten op een grotere aansluiting, en dat ook niet altijd een collectief als een energiehub de oplossing is waar je op moet wachten. Maar dat je eigenlijk morgen al aan de slag kan gaan als ondernemer zelf.”
Optimalisatie achter de meter
Het werkpakket van Kees Jan binnen SICLUS gaat over dit individuele handelingsperspectief achter de meter, waar volgens hem echt nog veel laaghangend fruit te plukken valt: “Als je gaat kijken naar bestaande aansluitingen en hoe je die benut en hoe die capaciteit verbruikt wordt, dan is daar nog altijd veel winst te behalen. Daar zagen wij dat altijd nog wel zo’n 10, 20 tot soms 30 % aan ruimte te creëren was. Waarbij ook nog een keer door een stukje inzicht en energiemonitoring een bepaalde bewustwording gecreëerd wordt. Daarbij zien we ook nog eens dat in al die projecten gemiddeld zo’n 18 % energiebesparing te realiseren was.” Dat verschilt uiteraard per situatie, maar laat zien dat er vaak meer mogelijk is dan gedacht. Maar zulke besparingen geven ruimte op de aansluiting, en zorgen natuurlijk net zo goed voor een lagere energierekening.
Uiteindelijk begint het altijd met het in kaart krijgen van de eigen energiehuishouding. Vaak hebben ondernemers nog wel toegang tot kwartierwaardes, maar daar zie je een optelsom van energieverbruik per vijftien minuten. Voor een collectief met een groepstransportovereenkomst zijn die kwartierwaardes prima, maar voor jouw individuele bedrijf kun je dan nog steeds niet inzoomen en de vraag beantwoorden waar die energie dan precies naartoe gaat: Welke groepen of apparaten verbruiken de meeste stroom?
Binnen werkpakket 2 van Fieldlab SICLUS – Monitoring en flexibiliteit achter de meter – werkt Kees Jan aan een stappenplan waarmee ondernemers in een aantal relatief eenvoudige stapjes kunnen kijken hoe ze beter inzicht kunnen krijgen in hun energiehuishouding. Belangrijk daarin is dat ook het toekomstperspectief wordt meegenomen: Wat zijn verduurzamingsvraagstukken voor de komende jaren. Kees Jan: “Want je kan nu jouw probleem oplossen, maar je wil eigenlijk ook dat je nu een oplossing neemt die de komende twee, drie, vier jaar eigenlijk aan jouw energiebehoefte voldoet.”
Van inzicht naar actie
Vaak doorlopen ondernemers niet helemaal zelf dit soort trajecten, maar schakelen ze daarvoor een adviseur of hun huisinstallateur in. Binnen het werkpakket worden daarom stappenplannen ontwikkeld die zowel de ondernemer als de adviseur meenemen. Zodat ze aan het eind samen een goed beeld hebben van de technische mogelijkheden die in het geval van de betreffende ondernemer zijn, en een inschatting van de capaciteit die daarbij beschikbaar komt. Op basis daarvan kunnen dan ook investeringen en keuzes worden gemaakt rondom aanpassingen van de elektrotechnische installaties.
De stappenplannen zijn slechts één onderdeel van een groter geheel. De resultaten ervan moeten uiteindelijk worden opgenomen in de decision-support tool voor ondernemers die ook binnen SICLUS wordt ontwikkeld. Wat Kees Jan echt de toegevoegde waarde van SICLUS vindt, is dat deze oplossingen niet slechts in een la verdwijnen, maar al vroeg in de praktijk worden toegepast. Zelfs wanneer producten nog lang niet af zijn, kunnen mensen er al mee geholpen worden: “Het mooiste is dat je een aantal van dit soort oplossingen gewoon kan gaan testen, in de verschillende proeftuinen, om weer ervaring op te doen, en daarmee weer vervolgstappen te kunnen maken.”
Tot slot werkt Kees Jan nog aan een white paper, om uiteindelijk alle bevindingen die in de projecten zijn opgedaan in een beetje begrijpelijke Jip-en-Janneketaal op te leveren: “Wat is nou energiemanagement? Wat is netcongestie? Hoe werkt nou energiemonitoring? Hoe werkt energiemanagement? Wat voor verschillen zitten daarin? Welke faseringen? Welke complexiteit? Om dat uiteindelijk ook een stukje helderder te maken. Dat is dan weer mooie input voor aan de ene kant natuurlijk ondernemers, maar ook weer voor de adviseurs en technische installateurs.”
Daarmee valt of staat het succes van SICLUS en zijn werkpakket dan ook voor Kees Jan: “Voor mij is succes echt af te meten aan het handelingsperspectief wat we creëren en de impact die we daarmee maken bij ondernemers.”
Binnenkort zelf aan de slag met het stappenplan? Neem contact op met Kees Jan of Thijs Verbeek (projectleider SICLUS) via keesjan.mannetje@nl.abb.com of tv@worldclassmaintenance.com.